دکتر شکوفه ظاهری؛ معماری در مقیاس تجربه

شکوفه ظاهری، معمار و هم‌بنیان‌گذار آژیانه، از آغاز در شکل‌گیری نگاه و مسیر مجموعه حضور داشته است. در روایت کار مشترک، توجه به فضای داخلی، مصالح و جزئیات، راهی برای نزدیک‌شدن به تجربهٔ انسان است؛ اینکه یک فضا چگونه دیده و لمس می‌شود، نور چگونه در آن تغییر می‌کند و مرز میان خلوت و حضور جمعی چگونه شکل می‌گیرد. این مقیاس از معماری در تصویر کلی بنا کمتر به چشم می‌آید، اما در زندگی روزانه پیوسته احساس می‌شود.

همراهی این دو معمار، تقسیم سادهٔ کار به «فنی» و «هنری» نیست. طرح از خلال گفت‌وگو و بازبینی پیش می‌رود؛ از مقیاس استقرار بنا تا جزئیات یک آستانه. پژوهش دربارهٔ رابطهٔ معماری، گردشگری و بستر طبیعی نیز در همین مسیر معنا پیدا می‌کند: شناخت مکان باید به تصمیمی در طراحی تبدیل شود، نه اینکه فقط در مقدمهٔ یک گزارش باقی بماند.

در این نگاه، طراحی داخلی ادامهٔ معماری ساختمان است. نسبت پنجره با محل نشستن، فاصلهٔ ورود تا فضای خصوصی، پیوستگی کف و دیوار و نحوهٔ قرارگرفتن نور بر مصالح، هرکدام می‌توانند تجربهٔ فضا را تغییر دهند. توجه به جزئیات، از انتخاب یک سطح زیبا فراتر می‌رود و پرسش‌هایی دربارهٔ لمس، دوام، نظافت و آسایش استفاده را در بر می‌گیرد. کیفیت خانه یا اقامتگاه، در همین رابطه‌های نزدیک پدیدار می‌شود؛ رابطه‌هایی که در تصویر عمومی بنا کمتر دیده می‌شوند، اما در زندگی روزمره حضور دارند.

در طراحی هتل، اقامتگاه و مجموعهٔ گردشگری نیز این توجه به تجربه، با شناخت بستر همراه می‌شود. مسیر رسیدن، فضای مکث، حریم اتاق و رابطه با منظر باید در کنار نیازهای خدماتی و نگهداری خوانده شوند. همراهی شکوفه ظاهری در آژیانه، بخشی از گفت‌وگوی مستمر میان این نیازها و ایدهٔ معماری است؛ گفت‌وگویی که از نخستین طرح تا بازبینی مصالح و جزئیات ادامه دارد. در چنین مسیری، هویت پروژه از کنار هم قرارگرفتن تصمیم‌های کوچک و بزرگ ساخته می‌شود.

امروز زمینهٔ فعالیت آژیانه از طراحی معماری تا سرمایه‌گذاری، توسعه و اجرا امتداد دارد. در برج مسکونی، هتل، ویلا یا مجموعهٔ گردشگری، دامنهٔ مسئولیت متناسب با هر پروژه تعریف می‌شود. نقطهٔ مشترک، پیوستگی نگاه است: برنامهٔ فضا، منطق ساخت، منابع پروژه و شیوهٔ بهره‌برداری باید با یکدیگر گفت‌وگو کنند.